Ar an mbealach ar ais ón láthair choir, shiúil Hastings le taobh Poirot. Dúirt sé go raibh modhanna Giraud iontach maith. Chuaigh an fear ar a ghlúine, d'úsáid sé a lámha, agus scrúdaigh sé gach rud.
"Tá sé an-chúramach," arsa Poirot go séimh. "Agus fuair mise rud éigin freisin. Píosa piopa luaidhe."
"Ach bhí sin mór. D'fhéadfadh aon duine é a fheiceáil." "Feidhmíonn leid mhór chomh maith le leid bheag, a chara." Chuir Poirot a lámha taobh thiar dá dhroim. "Ach caithfidh mé a rá nach bhfuil mé sásta leis an gcás seo fós."
"Níl tú sásta? Tá a fhios againn conas a tharla sé." "An bhfuil? Mínigh dom an uaireadóir láimhe a bhí dhá uair an chloig ar aghaidh. Mínigh dom cén fáth nár chuaigh na fir go seomra Renauld san oíche agus é a mharú ina chodladh. Mínigh dom cén fáth a bhfuarthas a chorp in aice lena theach féin. Mínigh dom an dagger a bhí ann go háisiúil. Mínigh dom cén fáth nár chuala aon duine de na seirbhísigh rud ar bith, agus cé a d'oscail an doras tosaigh."
Níor bhí freagra ag Hastings. Níor bhí iontas ar Poirot faoi sin.
Nuair a chonaic siad an cabhsa, stop Poirot ag an leaba bláthanna ar an taobh deas. Chrom sé síos agus scrúdaigh sé an talamh. Dúirt M. Bex roimhe sin go raibh lorg cos sa talamh ann a rinne an garraíodóir.
Bhí an garraíodóir féin, seanfhear darb ainm Auguste, ag trasnú an chabha le bara rotha. Ghlaoigh Poirot air, agus leag Auguste a bhara síos agus tháinig sé anall. Bhí sé sásta labhairt faoina gheraniums. Chuir sé deich bplanda nua i ngach leaba an tráthnóna roimhe sin, ar seisean le bród.
---
"An bhféadfainn gearradh a fháil ó cheann acu?" arsa Poirot. Chuaigh Auguste isteach sa leaba chun ceann a ghearradh. Nuair a chuaigh sé ar aghaidh, chuaigh Poirot ar a ghlúin amháin agus scrúdaigh sé lorg úr an bhróige. D'fhéach Hastings ar an leaba níos cúramaí.
"Tá na loirg go léir ón mbróg chéanna," arsa Hastings. "Bróg an gharraíodóra." "Sea." Sheas Poirot agus ghlan sé a ghlúin. "Sin go díreach a fheicim. Agus tá mé ar an gcosán ceart anois." D'fhéach sé ar an leaba ar feadh nóiméid. "Na loirg seo, a Hastings, creidim gur iad an mionsonra is tábhachtaí sa chás ar fad."
D'fhéach Hastings orthu arís. Bhí siad mór, cothrom, agus gnáthach ar fad. Níor labhair sé.
Tháinig M. Hautet agus an coimisinéir anuas céimeanna tosaigh an tí nuair a bhí Poirot agus Hastings ag teacht. Chuir Hautet a lámhainní air agus dúirt go raibh sé chun cuairt a thabhairt ar Madame Daubreuil. B'fhéidir, ar seisean, gur inis Renauld rudaí áirithe di nach ndúirt sé lena bhean chéile.
"Agus Giraud?" arsa Poirot. "An dtiocfaidh sé linn?" Bhí a fhreagra le feiceáil ar aghaidh Hautet. "Is fearr le Giraud a mhodhanna féin," ar seisean, agus ní moladh a bhí sa ton sin.
D'imigh an ceathrar le chéile ar an mbóthar.
Ag siúl le taobh Hastings, labhair an coimisinéir go ciúin. Bhí cuntas Françoise faoi chuairteanna Renauld ar an Villa Marguerite deimhnithe. Thuairiscigh ceanncheathrú na póilíní gur chuir Madame Daubreuil trí shuim mhóra isteach ina cuntas bainc le sé seachtaine anuas - dhá chéad míle franc san iomlán.
---
"Bhí an fear i ngrá léi go mór," arsa an coimisinéir. "Ach ní dóigh liom gur inis sé aon rud tábhachtach di." "Cad a fheiceann tú faoin mbean féin?" "Tá cónaí uirthi go ciúin ag an Villa Marguerite le blianta fada. Ní labhraíonn sí faoin am atá caite ná faoina fear céile, agus níl a fhios ag aon duine an bhfuil sé beo nó marbh." Stop sé. "Is bean óg mhaith í an iníon. Ach dá mbeadh fear ar bith ag iarraidh í a phósadh, bheadh air stair na máthar a scrúdú ar dtús. Ní bheadh sin deas, is dóigh liom."
Bhí an Villa Marguerite mar an teach céanna inar fhéach Hastings ar bhean óg ag teacht amach níos luaithe. D'oscail an bhean óg chéanna an doras anois. Ba í Marthe Daubreuil í. Nuair a chonaic sí an grúpa fear os a comhair, d'imigh an dath óna haghaidh ar fad.
Chuir Hautet é féin in aithne agus d'iarr sé labhairt lena máthair. Chuaigh an cailín isteach gan focal. Tar éis tamall, tugadh isteach iad.
Ghlac Madame Daubreuil leo sa seomra suí. Bhí sí níos giorra ná a hiníon, le gruaig dhorcha, súile gorma, agus logall beag ina smig. Bhí sí suaimhneach agus bhí a guth bog.
D'fhiafraigh Hautet di an ndúirt Renauld léi riamh faoi chontúirtí, nó faoin am a chaith sé i Santiago. Shéan sí gach rud.
"Cén fáth a ndéarfadh sé? Cén fáth a dtagann sibh chugamsa agus ní chuig a bhean chéile?"
---
"Mar," arsa Hautet, "insíonn fear dá mhaíthreasach rudaí nach n-insíonn sé dá bhean chéile."
D'éirigh Madame Daubreuil óna cathaoir. Bhí a suaimhneas imithe.
"Fágfaidh sibh an teach seo," ar sise. "Táim náirithe. Imígí."
D'imigh siad. Ar na céimeanna amuigh, bhí Hautet trína chéile go soiléir. Níor labhair Poirot ar chor ar bith.
---
Níor chuaigh siad i bhfad ar an mbóthar ar ais nuair a chuala siad coiscéimeanna ag teacht go tapa taobh thiar díobh. D'iompaigh Hastings. Ba í Marthe Daubreuil í, a rith ina ndiaidh gan hata ná cóta. Bhí sí beagán as anáil.
"A Mhonsieur," ar sise le Poirot, ag stopadh lena thaobh. "An fíor é go bhfuair Monsieur Renauld bleachtaire sula bhfuair sé bás? Agus an tusa an bleachtaire sin?"
"Is fíor," arsa Poirot. D'fhéach sé uirthi go cúramach.
"Conas a bhí a fhios agat?" arsa Hastings.
"Bíonn na seirbhísigh ag caint lena chéile." D'fhéach sí ar Poirot. "An bhfuil duine ar bith faoi amhras?"
"Tá amhras," arsa Poirot go cúramach, "san aer."
"Sea, ach..." Chuir sí a lámha le chéile. "An bhfuil duine ar leith faoi amhras?"
Scrúdaigh Poirot a haghaidh ar feadh nóiméid. "Faoi láthair, tá an t-amhras dírithe ar dhá dhuine anaithnide. Creidtear gur Cileanach iad, ó Santiago."
Bhog rud éigin ar a haghaidh. Iontas, agus ansin rud a bhí cosúil go mór le faoiseamh. Ghabh sí buíochas go tapa leis agus rith sí ar ais an bealach a tháinig sí.
D'fhéach Hastings uirthi ag imeacht. "Tá sí go hálainn," ar seisean.
"Ná caillfeá do chroí do Marthe Daubreuil," arsa Poirot, agus shiúil sé ar aghaidh.
"Dúirt an coimisinéir gur bean óg mhaith í."
"Bhí aithne agam ar roinnt de na coirpigh is contúirtí san Eoraip, a Hastings. Bhí aghaidheanna aingeal ag roinnt acu." D'ardaigh sé méar amháin. "Ní deirim go bhfuil sí faoi amhras. Deirim go bhfuil a suim sa scrúdú seo neamhghnách. Agus bhí a ceisteanna an-sonrach."
"Tá sí buartha faoina máthair. Go nádúrtha."
Níor argóint Poirot. Shiúil sé gan focal ar feadh nóiméid, agus ansin dúirt sé, "Tá rud eile ann a chuireann imní orm. Aghaidh Madame Daubreuil."
"Tá sí fós dathúil."
"Ní hé sin atá i gceist agam. Tá aithne agam ar an aghaidh sin. Ní ar an mbean, níor bhuail mé léi riamh. Ach a grianghraf. Chonaic mé é, nuair a bhí mé ag obair leis na póilíní sa Bheilg, i gceangal le cás éigin." Stop sé ar feadh nóiméid. "Creidim gur cás dúnmharaithe a bhí ann."