Fear compordach ab ea an Dr. Hawker, dochtúir ginearálta den seanscoil, leathan trasna na nguaillí, agus nós aige aon chathaoir ina suíodh sé a líonadh agus a fhágáil níos fearr ná mar a fuair sé í. Tháinig sé an tráthnóna sin i dtús an Mheithimh chun cuairt a thabhairt ar a chomharsana, agus bhí an triúr acu ag argóint go pléisiúrtha faoi bhuntáistí na bhfolcadh Turcach nuair a osclaíodh an doras agus nocht Miss Rider, a bhean tí, a dath ard agus a lámha ag creathadh beagán.
"A Dhochtúir," ar sise, "tá mé díreach tar éis an fón a fhreagairt duit. Bhí glór fir air, coigríche a mheasaim, agus dúirt sé, 'Cabhair. A dhochtúir, cabhair. Tá siad tar éis mé a mharú.' Ansin bhí sé ciúin ar feadh nóiméid, agus ansin chogar sé rud éigin. Bhí sé cosúil le 'Foscatini' agus 'Regent's Court'."
Bhí an Dr. Hawker ina sheasamh sula raibh sí críochnaithe. "Foscatini. An Cunta Foscatini, othar liom is ea é. Cónaíonn sé ag Regent's Court." Chas sé i dtreo a chóta. "Ní mór dúinn dul ann láithreach."
"'Dúinn'," arsa Poirot, ag éirí óna chathaoir, "an focal ceart. A Hastings, tacsaí, más é do thoil é."
---
Bloc árasán nua ab ea Regent's Court in aice le Bóthar St. John's Wood, an cineál foirgnimh a mbíonn boladh péinte úrnua agus uaillmhian ag baint leis. D'fhéach an t-oibrí ardaitheora, fear óg in éide néata, orthu le hiontas cúirtéiseach. "Timpiste, a dhuine uasail? Níor chuala mé aon rud. Tá beirt fhear choigríche ag tabhairt dinnéir don Chunta Foscatini anocht. D'imigh a fhear seirbhíse, Graves, thart ar leathuair ó shin."
Ar an dara hurlár, bhuail siad clog Árasán 11. Bhuail siad arís é. Chnag siad ar an doras. Bhí an dorchla ciúin.
"Eochair phas," arsa an Dr. Hawker. "Agus ba chóir do dhuine fios a chur ar na Gardaí."
Tháinig bainisteoir an fhoirgnimh aníos leis an eochair agus le dreach imníoch. Lig sé isteach iad.
Bhí bord an tseomra bia leagtha do thriúr, agus ba léir gur úsáid triúr é. Bhí na cathaoireacha brúite siar ag uillinneacha neamhrialta, mar a bhíonn cathaoireacha tar éis béile a chríochnú gan searmanas. Ach ní raibh an Cunta Foscatini ag an mbord. Bhí sé ina luí siar ag an deasc scríbhneoireachta sa chúinne, a cheann tite chun tosaigh, dealbh mharmair caite ar an urlár in aice leis, a bonn dubh le fuil.
Chuaigh an Dr. Hawker chuige go tapa, rinne sé scrúdú air, agus dhírigh sé suas arís. "Buaileadh ón gcúl é. Bhí an bás beagnach láithreach." Stad sé. "Táim iontas orm go macánta gur éirigh leis an fón a bhaint amach in aon chor."
Chuardaigh siad an t-árasán. Bhí na seomraí folamh.
Níor ghlac Poirot páirt sa chuardach. D'fhan sé ag an mbord bia agus rinne sé staidéar air leis an aire dhírithe a thugadh sé d'aon rud a mheas sé tábhachtach.
"Cad atá tú a lorg?" a d'fhiafraigh Hastings.
"An botún," arsa Poirot. "Déanann gach coirpeach ceann amháin."
Bhí babhla rósanna ar an mbord. Trí phláta milseog, gan bhaint. Trí chupán caife, dhá cheann le caife dubh, ceann amháin le bainne, gach ceann úsáidte. Deacantóir puirt, fós leathlán. Sa luaithreadán: todóg amháin, dhá thoitín, gach ceann caite go dtí a ndeireadh. Ar an mbord: bosca todóg oscailte agus bosca toitíní oscailte.
D'iompaigh Poirot i dtreo bhainisteoir an fhoirgnimh. "An tseirbhís bia seo, mínigh dom í, más é do thoil é."
Mhínigh an bainisteoir í le bród soiléir. Bhí cistin ag barr an fhoirgnimh. Chuireadh cónaitheoirí ordú fóin, agus thagadh an bia anuas ar an ardaitheoir seirbhíse, cúrsa amháin ag an am. Théadh na soithí salacha suas an bealach céanna.
"Ar fheabhas," arsa Poirot. Tabhair go dtí an chistin mé."
Sa chistin thuas staighre, dheimhnigh oibrí i naprún bán a raibh de dhíth orthu a fháil amach. Tháinig ordú Árasáin 11 isteach timpeall a hocht a chlog: anraith julienne, filléad léasáin, tournedos mairteola, souflé ríse, do thriúr. Bhí na plátaí nite cheana féin. Ach an souflé, dúirt sí, tháinig sé ar ais gan mórán ite.
"Sásaíonn sé sin mé go hiomlán," arsa Poirot.
Ar an mbealach anuas san ardaitheoir, dúirt sé, beagnach leis féin: "Táimid ag déileáil le fear modha. Agus tabhair faoi deara, tar éis dó buille marfach a fháil, d'éirigh le Foscatini glaoch ar chabhair agus an duine ciontach a ainmniú. Ach rinne sé freisin, sula ndeachaigh sé i laige, an glacadóir fóin a chur ar ais ina áit. Sin gníomh fir an-néata."
D'fhéach Hastings air. "An gceapann tú nach é an buille sa cheann ba chúis leis an mbás?"
"Ceapaim," arsa Poirot go cúramach, "go bhféadfadh sé a bheith beartaithe é sin a chur i láthair mar sin." Ní dúirt sé a thuilleadh.
---
Tháinig an cigire áitiúil, fear praiticiúil ar mhaith leis go n-iompródh fíricí iad féin go réasúnta. Go gairid ina dhiaidh sin tháinig Graves, buitléir-seirbhíseach Foscatini, ag rith isteach ón tsráid faoi léirscrios follasach, a hata ina lámha aige.
D'inis sé don chigire an méid a bhí ar eolas aige. An mhaidin roimhe sin, bhí beirt Iodálach tar éis cuairt a thabhairt ar a mháistir: fear thart ar dhá scór bliain d'aois, a thug Signor Ascanio air féin, agus fear níos óige, thart ar cheithre bliana is fiche. Bhí an Cunta tar éis Graves a chur amach ar theachtaireacht, ach bhí Graves mall ag imeacht agus chuala sé blúirí den chomhrá tríd an doras. Go leor le tuiscint go raibh cumhacht éigin ag Ascanio thar an gCunta agus go raibh airgead i lár báire. Ní raibh an cruinniú cairdiúil. Sula ndeachaigh Graves amach, chuala sé an Cunta ag tabhairt cuireadh don bheirt dinnéar a chaitheamh leis tráthnóna arna mhárach, ar a hocht a chlog, chun an plé a leanúint.
Tháinig siad in am an tráthnóna sin. Le linn an bhéile, agus Graves ag freastal orthu, labhair siad faoin bpolaitíocht, faoin amharclann agus faoin aimsir i Sasana. Nuair a thug Graves an puirt agus an caife, dúirt an Cunta leis go bhféadfadh sé an chuid eile den tráthnóna a bheith saor aige. D'imigh Graves timpeall a leathuair tar éis a hocht agus chuaigh sé go dtí an Metropolitan Music Hall le cara.
Bhí an cigire ag sméideadh a chinn faoi seo go léir, agus ansin rinne sé scrúdú ar an deasc scríbhneoireachta. Bhí clog beag ina luí ar an urlár in aice le corp an Chunta, buailte anuas den deasc nuair a thit a lámh. Bhí sé stoptha ag seacht nóiméad is daichead tar éis a hocht, an t-am céanna a bhfuair Miss Rider an glao.
Sa leabhar póca a bhí ag an gCunta, fuair an cigire é: Signor Ascanio, Óstán Grosvenor. Shín sé amach lena thóg an fón.
Bhí Ascanio ag an óstán, arsa an bainisteoir, agus bhí sé ar tí imeacht ar an traein bháid.
Dhún an cigire a leabhar nótaí le sástacht fir a bhí tar éis an piosa deireanach de phunann shimplí a fháil. "Vinideata Iodálach," ar seisean. "Simplí go leor."
Agus iad ag siúl amach sa dorchla, chuir an Dr. Hawker a hata air. Stad Poirot in aice leis.
"Tá, ar ndóigh, ceist na gcuirtíní," arsa Poirot go ciúin.
"Cad fúthu?"
"Ní raibh siad tarraingthe. Agus bhí an caife an-dubh. Agus is beag den souflé ríse a itheadh."
D'fhéach an dochtúir air. "A chara, cad sa diabhal atá i gceist agat leis sin?"
"Faoi láthair," arsa Poirot go pléisiúrtha, "b'fhéidir dada. A Hastings, tá an-suim agam a fháil amach an bhfuil ailibí ag Signor Ascanio."
---
Bhí na nuachtáin fuinniúil faoin scéal. Gabhadh Ascanio. Shéan sé gach rud, shéan sé gur thug sé cuairt ar Regent's Court an mhaidin roimh an dúnmharú, shéan sé gur chaith sé dinnéar ann an tráthnóna sin, shéan sé gur bhuail sé riamh leis an gCunta Foscatini. Ní raibh an tIodálach óg le fáil ar chor ar bith.
Ansin, sula dtáinig an cás os comhair na cúirte, thug Ambasadóir na hIodáile fianaise. Bhí Signor Ascanio ag an Ambasáid ó a hocht go dtí a naoi an tráthnóna a tharla an dúnmharú. Níor imigh sé as. Thit punann shimplí an chigire as a chéile, agus scaoileadh Ascanio saor.
---
"Táim ag súil le cuairteoir tráthnóna inniu," a dúirt Poirot le Hastings maidin amháin, leis an sástacht cheansa a bhíodh air i gcónaí nuair a bhíodh sé chun tosaigh ar imeachtaí. "Signor Ascanio."
Stán Hastings air. "Tiocfaidh sé chugat?"
"Scríobh mé chuige. Mhínigh mé go gcreidim go bhfuil sé neamhchiontach agus nach bhfuil uaim ach roinnt ceisteanna a chur air. Thug mé le tuiscint freisin, le beagán foighne, go raibh a fhios agam nach raibh sé chomh macánta agus ba chóir sa chúirt, agus cé nach bhfuil aon suim agam in imeachtaí dlí, go bhféadfadh na nuachtáin sonraí áirithe a fháil suimiúil.
Tháinig Ascanio isteach ar leathuair tar éis a dó, fear beag daingean le súile cúramacha agus dearcadh duine a bheartaigh a bheith amhrasach go dtí go gcruthófaí a mhalairt. Shuigh sé ar imeall na cathaoireach a thairg Poirot dó agus phaisc sé a lámha.
"Thug tú cuairt ar Foscatini Dé Máirt ar maidin," arsa Poirot. Ní ceist a bhí ann.
Bhí Ascanio ina thost ar feadh nóiméid. Ansin: "Sea."
"Inis dom an chuid eile."
D'inis Ascanio go simplí é, i mBéarla maith le blas cruinn. Bhí Foscatini, mar a tharla, ní cunta ceart ar chor ar bith, agus ní fear le stair ghlan, tar éis doiciméid áirithe a fháil a bhí ábhalmhór do oifigeach Iodálach sinsearach. Bhí Ascanio tagtha go Sasana le rúnaí óg ón Ambasáid, bhuail sé le Foscatini an mhaidin sin, agus d'íoc sé suim mhór in airgead nótaí bainc Iodálacha. Mar mhalairt, thug Foscatini na páipéir dó.
"Níor fhilleamar an tráthnóna sin," arsa Ascanio. "Ní mise, agus ní an fear óg. Caithfidh gur chuaigh duine éigin eile inár n-áit."
"Agus an t-airgead a íocadh?"
"Is dócha gur tógadh é. Ní bhfuarthas aon airgead san árasán, a dúirt tú."
"Ní bhfuarthas aon airgead," a d'aontaigh Poirot. D'éirigh sé agus shín sé amach a lámh. "Creidim thú, Signor Ascanio. Bhí tú cabhrach. Ní chuirfidh mé isteach ort a thuilleadh."
Nuair a dúnadh an doras, chas Hastings chuige. "Rinne duine éigin aithris orthu. Ach cé a bhí ar an eolas a dhóthain chun é sin a dhéanamh?"
"Duine éigin a chuala comhrá na maidine," arsa Poirot. "Duine a bhí ar an eolas faoi ainm Ascanio, a aois, aois a chompánaigh, cineál na díospóide, agus go raibh dinnéar socraithe do a hocht a chlog." Shuigh sé síos agus bhrúigh sé barraí a mhéar le chéile. "Anois. Lig dom a mhíniú duit faoi na cuirtíní.
"Meitheamh atá ann, a Hastings. Ar a hocht a chlog, níl an ghrian imithe faoi go fóill. Ar leathuair tar éis a hocht, tá sé ag éirí dorcha. Ag dinnéar, tarraingíonn duine na cuirtíní de réir mar a laghdaíonn an solas, is nádúrtha é, is uathoibríoch é. Ní raibh cuirtíní Árasán 11 tarraingthe. Ní raibh aon duine ina shuí ag an mbord sin nuair a thit an dorchadas.
"Ansin: fiacla Foscatini. Thug mé faoi deara iad nuair a rinne an dochtúir scrúdú air. Bán geal, cúramaithe go maith. Salaíonn caife dubh na fiacla. Ní ólfadh fear atá chomh cúramach faoina chuma caife dubh. Ach bhí a chupán úsáidte. Bhí gach ceann de na trí chupán úsáidte.
"Ní fhaca aon duine beirt chuairteoirí ag teacht. Ní fhaca aon duine beirt ag imeacht. Chonaic oibrí an ardaitheora Graves ag imeacht agus chuala sé ó Graves go raibh cuairteoirí ag a mháistir, ach ní fhaca sé na cuairteoirí sin é féin. Ba é fianaise iomlán an dinnéir an bord féin: na soithí, na plátaí, na gloiní."
Bhí Hastings an-chiúin. "Graves."
"Graves." Chlaon Poirot a cheann. "Chuala sé a dhóthain an mhaidin sin le fios a bheith aige go raibh Ascanio i staid nach bhféadfadh sé a mhíniú go poiblí. An tráthnóna sin, timpeall a hocht a chlog, dúirt sé lena mháistir go raibh sé ag teastáil ar an bhfón. Agus Foscatini ag claonadh i dtreo an ghlacadóra, bhuail Graves ón gcúl é leis an dealbh mharmair. Ansin ghlaoigh sé ar an gcistin agus d'ordaigh sé dinnéar do thriúr, sheol sé na cúrsaí suas agus síos tríd an ardaitheoir seirbhíse, leag sé an bord, shalaigh sé na plátaí agus na gloiní agus na cupáin, agus d'ith sé an bia é féin chun fáil réidh leis. D'éirigh leis an t-anraith, an léasán, agus na trí tournedos mairteola a ithe. Bhuail an souflé ríse é, ní féidir le fear ach an oiread sin a ithe. Chaith sé todóg amháin agus dhá thoitín. Bhog sé lámha an chloig bhig go dtí seacht nóiméad is daichead tar éis a hocht agus bhuail sé anuas ar an urlár é. Níor smaoinigh sé ar na cuirtíní a tharraingt.
"Ansin d'fhág sé an foirgneamh, ag lua leis an oibrí ardaitheora go raibh cuairteoirí ag a mháistir thuas staighre. Fuair sé bosca fóin poiblí, ní an fón in Árasán 11, agus ghlaoigh sé ar an Dr. Hawker, ag labhairt i nglór a mháistir. Buille dána a bhí sa ghlao sin. Thug sé am báis, agus dhírigh sé i dtreo Ascanio."
"Ach tháinig an glao ó Árasán 11, cinnte? Dúirt Miss Rider..."
"Dúirt Miss Rider go raibh glór a bhí ag fuaimniú coigríche ag glaoch ar theach an Dr. Hawker. Ghlac sí leis gur ó Árasán 11 a tháinig sé. Níor smaoinigh aon duine é sin a fhíorú. Táim ar tí an fiosrúchán sin a dhéanamh tráthnóna inniu." D'éirigh Poirot óna chathaoir. "Tá nóta seolta agam cheana féin chuig Japp."
---
Bhí an ceart aige. Cuireadh an glao ó bhosca fóin poiblí trí shráid ar shiúl. Ghluais an Cigire Japp, nár mhaith leis a bheith curtha faoi náire faoi dhó, go tapa nuair a bhí an treo soiléir. Gabhadh Graves roimh dheireadh na seachtaine.
Ghlac Poirot leis an nuacht le sméideadh beag cinn, amhail is go raibh suim tar éis teacht amach i gceart.
"Dhein sé beagnach é," arsa Hastings, fós le meas leisciúil éigin ina ghlór. "Smaoinigh sé ar beagnach gach rud."
"Smaoinigh sé ar gach rud a smaoiníonn fear air," arsa Poirot, "nuair a phleanálann sé go tapa agus a chuireann sé i gcrích go dána agus a bhíonn muinín aige as trína mearbhall na huaire. Níor smaoinigh sé ar an Meitheamh. Níor smaoinigh sé ar fhiacla bána. Níor smaoinigh sé ar souflé ríse."
Thóg Poirot a chupán caife.
"Na rudaí beaga, a Hastings. Is iad na rudaí beaga a bhíonn ann i gcónaí."