Bhí Poirot ag socrú na gcupán go cúramach ar an mbord nuair a d'iompaigh sé timpeall agus dúirt sé go raibh sé chun seacláid the a dhéanamh dó féin. "Tae Béarla," ar sé, "is rud é a mheasaim go hard ach nach n-ólaim."
Shuigh Hastings ina chathaoir. Bhí siad ag fanacht le Japp.
Nuair a tháinig an tInnspéachtóir isteach ón bhfuacht, dúirt sé go raibh sé ag caint le hInnspéachtóir Miller. Cás Davenheim.
"Davenheim." Shuigh Hastings suas. "An baincéir a d'imigh? Bhí mé ag léamh faoi. Ach caithfidh mé a rá, is deacair dom é a chreidiúint. Ní féidir le fear imeacht mar sin sa lá atá inniu ann. Tá an iomarca taifead ann, an iomarca daoine, an iomarca traenacha."
Dhoirt Poirot a sheacláid. "Tá tú mícheart, mon ami. Tá trí chineál imeachta ann. Fágann fear dá thoil féin. Cailleann fear a chuimhne agus siúlann sé ar fán. Nó maraítear fear, agus cuirtear an corp i bhfolach." Leag sé an pota síos. "D'fhéadfadh fear cliste, eagraithe aon cheann de na trí rud sin a dhéanamh agus ní bhfaigheadh na gardaí aon rian de."
"Tá Miller glic," arsa Japp, ag glacadh a chupáin ó Hastings. "Ní chailleann sé rud ar bith."
"Tá súile maithe tábhachtach," arsa Poirot go deas, "ach is é an inchinn an rud is tábhachtaí." Shuigh sé síos. "Ar ndóigh, sílim go bhfuil súile maithe gan inchinn mhaith ina míbhuntáiste. Bailíonn siad an iomarca."
Rinne Japp gáire. "Tá tú an-mhuiníneach ina suí ansin."
"Tá mé compordach," arsa Poirot.
"Ceart go leor," arsa Japp, ag leagan a chupáin síos. "Geallaimse cúig phunt leat nach féidir leat a insint dom cá bhfuil Davenheim, beo nó marbh, laistigh de sheachtain. Gan an chathaoir sin a fhágáil."
D'fhéach Poirot air le pléisiúr. "Glacaim leis."
D'fhéach Hastings ar an tsíleáil.
"Maith go leor," arsa Japp, agus leag sé amach na fíricí.
An Satharn roimhe sin, ghlac Davenheim traein ó Londain go dtí a theach tuaithe, The Cedars, i gCingside. Bhí a iompar an lá ar fad gnáthamhail. Tar éis tae dúirt sé lena bhean go raibh sé ag siúl go dtí an sráidbhaile chun roinnt litreacha a phostáil. Dúirt sé léi freisin go raibh cuairteoir gnó ag teacht, fear darb ainm Lowen, agus dá dtiocfadh Lowen ar dtús go gcuirfí isteach sa staidéar é le fanacht. Ansin shiúil Davenheim síos an cosán, amach tríd an ngeata, agus níor chonacthas é arís.
Thart ar chúig nóiméad déag ina dhiaidh sin, tháinig fear ard dorcha le croiméal dubh tiubh chuig an teach, thug sé Lowen mar ainm air féin, agus cuireadh isteach sa staidéar é. D'fhan sé beagnach uair an chloig. Nuair a bhí sé soiléir nach raibh Davenheim ag filleadh, dúirt sé le Bean Uí Davenheim go raibh traein le breith aige. D'iarr sí maithiúnas air. D'imigh sé.
Glaodh ar na gardaí maidin Dé Domhnaigh. Níor chuaigh Davenheim go dtí an oifig phoist. Níor chonacthas é sa sráidbhaile. Níor ghlac sé traein ar bith ó stáisiún Chingside. Níor fhág a ghluaisteán an gharáiste, agus cé go raibh luach saothair mór ann níor tháinig aon thiománaí ar cíos chun cinn. Bhí rásaíocht capaill cúig mhíle ar shiúl in Entfield, agus b'fhéidir gur shlíp sé isteach ar an ardán sin gan tabhairt faoi deara sa slua, ach níor aithin aon duine é ón ngrianghraf, agus bhí an grianghraf sin scaipthe go han-leathan faoin am seo.
Thug Luan eolas nua. Bhí an taisceadán ina staidéar briste isteach ann agus bhí sé folamh. Bhí fuinneoga an staidéir daingnithe ón taobh istigh, rud a chiallaigh nach bhféadfadh gadaíocht shimplí é a mhíniú mura ndearna duine éigin laistigh den teach iad a dhúnadh ina dhiaidh. Bhí bannaí iompróra sa taisceadán, suim mhór airgid ó idirbheart le déanaí, agus bailiúchán iomlán seodra Bean Uí Davenheim, a bhí á chnuasach ag a fear céile di go flaithiúil le blianta beaga anuas.
"Agus Lowen?" d'fhiafraigh Poirot.
Chroith Japp a ghuaillí. "Speicléir airgeadais beag. Bhí achrann idir é féin agus Davenheim ar an margadh cúpla uair agus fuair Lowen an lámh in uachtar. Bhí a gcruinniú Dé Sathairn faoi scaireanna Mheiriceá Theas. Chaith Davenheim an fómhar seo caite in Buenos Aires."
"An pósadh?" "Gan trioblóid, chomh fada is atá a fhios ag aon duine. Tá Bean Uí Davenheim deas go leor. Níl sí an-ghlic."
Chroith Poirot a cheann go mall. "Agus an gairdín?"
Dúirt Japp gur thuairiscigh garraíodóir amháin go bhfaca sé figiúr ag bogadh i dtreo an gharraí rósanna roimh a sé a chlog an tráthnóna sin. Ón ngarraí rósanna bhí fuinneog Fhrancach ag oscailt díreach isteach sa staidéar. Taobh thall den ghairdín rósanna bhí loch, le teach na mbád agus dhá phunt.
"Tá sé ar intinn ag Miller an loch a drágáil," arsa Japp.
Shín Poirot amach a lámh agus thóg sé an nuachtán ón mbord in aice leis. D'fhéach sé go ciúin ar ghrianghraf Davenheim: gruaig fhada thonnach, croiméal iomlán, féasóg bhiorach, mallaí troma dorcha. Gruaig agus féasóg ag dul liath ag na himill.
"Cás doiléir," ar sé ar deireadh, ag leagan an pháipéir síos go sásta.
"An gceapann tú gur rud maith é sin?" d'fhiafraigh Hastings.
"Cinnte. Nuair a bhíonn cás soiléir go hiomlán, is mar sin é toisc gur mhian le duine éigin é a bheith soiléir. Tugann doiléireacht le fios go bhfuil an fhírinne fós ar siúl sa domhan." D'fhéach sé ar Japp. "Cathain a dhrágálfaidh Miller an loch?"
"Amárach, is cosúil."
Chríochnaigh Japp a thae agus sheas sé, agus roinnt sé súil ghearr le Hastings. Ní dúirt sé cad a bhí sa tsúil sin, ach bhí ciall shoiléir léi: bhí an fear beag rud beag amaideach ina mheas.
Nuair a d'imigh Japp, shuigh Poirot go ciúin ar feadh nóiméid. "A Hastings," ar sé, "labhraímis faoin gceist. Tuilleann teach na mbád ár n-aird go háirithe."
An tráthnóna dar gcionn tháinig Japp ar ais, agus bhí nuacht aige an uair seo.
---
Frítheadh éadaí Davenheim sa loch. Na héadaí céanna a bhí á gcaitheamh aige nuair a d'fhág sé an teach, gach píosa de. Níor imigh aon éadaí eile ó The Cedars. Gabhadh Lowen.
Tháinig cailín aimsire chun cinn agus dúirt sí gur chonaic sí Lowen ag dul tríd an ngarraí rósanna thart ar ceathrú tar éis a sé, deich nóiméad roimh an am a dúirt sé féin gur fhág sé an teach tríd an doras tosaigh. Nuair a cuireadh é seo ina éadan, shéan Lowen ar dtús gur fhág sé an staidéar ar chor ar bith. Ansin d'athraigh sé a scéal: chuaigh sé amach ar feadh nóiméid, a dúirt sé, chun féachaint ar rós.
Bhí tuilleadh ann.
Chaitheadh Davenheim i gcónaí fáinne óir le diamant ar mhéar bheag a láimhe deise. Oíche an tSathairn, rinne fear darb ainm Billy Kellett iarracht an fáinne sin a gheallfadh i gcúig shiopa ar leith i Londain. D'éirigh leis sa cheann deireanach. Ansin d'ól sé go mór, thug sé fogha faoi gharda, agus gabhadh é. Bhí aithne ag na gardaí ar Kellett. D'fhreastail sé ar phríosún ar feadh trí mhí an bhliain roimhe sin as uaireadóir a ghoid.
Faoi cheistiú, thug Kellett an cuntas seo. Bhí sé ag rásaí Entfield, chaill sé airgead, agus bhí sé ag siúl i dtreo Chingside nuair a stop sé chun sos a ghlacadh i gclais. Chonaic sé fear dorcha le croiméal mór ag siúl i dtreo an tsráidbhaile. D'fhéach an fear ar dheis agus ar chlé, agus chaith sé rud éigin beag thar an gclaí, agus shiúil sé ar aghaidh i dtreo an stáisiúin. Chuaigh Kellett anonn agus fuair sé an fáinne.
Shéan Lowen an scéal ar fad.
"Agus tá rud amháin eile ann," arsa Japp. "Díreach taobh thall den loch tá geata. Cúpla nóiméad siúil ar an taobh eile de, tá ait aoil ann."
Shuigh Hastings suas. "Sin é, mar sin. Scriosadh an corp san áit aoil. Caitheadh an fáinne uaidh toisc nach scriosann aol miotail." D'fhéach sé ar Poirot go sásta. "Tá an scéal iomlán soiléir."
D'fhéach Japp ar Poirot freisin.
Bhí Poirot ciúin ar feadh nóiméid. Ansin dúirt sé, "Inis dom, an raibh seomra leapa amháin nó dhá sheomra leapa ag Mons. agus Mme. Davenheim?"
Bhí tost ann.
"Cad é sin?" arsa Japp.
"Na socruithe seomra leapa. An raibh an fear agus an bhean céile sa seomra céanna, nó an raibh seomraí ar leith acu?"
Stán Japp air. Ansin d'fhéach sé ar Hastings. Ní raibh an féachaint fada, ach bhí rud soiléir le léamh inti: bhí an cogadh róthrom don fhear beag.
"Gheobhaidh mé amach," arsa Japp, mar dhuine ag freagairt iarratas aisteach. Chuir sé a hata air agus d'imigh sé.
D'iompaigh Hastings chuig Poirot. "Níl mé cinnte cén bhaint atá leis sin."
"Ní hea," arsa Poirot go cineálta. "Taispeáin do nótaí dom."
Bhí ceithre phointe scríofa ag Hastings. Léigh sé os ard iad: bhí an fhianaise ar fad ag díriú ar Lowen mar dhuine a bhrís an taisceadán; bhí olc ag Lowen ar Davenheim; bhog sé faoin staidéar agus d'inis sé bréag faoi; agus chuir cuntas Kellett go díreach é ag an láthair.
D'éist Poirot gan cur isteach. Ansin thóg sé na nótaí, d'fhéach orthu go gairid, agus leag sé uaidh iad.
"An chéad phointe. Ní raibh a fhios ag Lowen roimh ré go bhfágfadh Davenheim ina aonar sa staidéar é. Ní iompraíonn fear a théann chuig cruinniú gnó uirlisí briseadh isteach leis ar an seans go mbeadh taisceadán ann."
Chuir Hastings cnuc air.
"An dara pointe. Má bhí keserú idir iad faoi idirbhearta margaidh, cé agat a cheapann tú a bhí níos tromchroíche faoi, an fear a bhuaigh nó an fear a chaill? Bhuaigh Lowen Davenheim ar na hidirbhearta sin. Is Davenheim a bheadh searbhasach, ní Lowen."
"Níor smaoinigh mé air mar sin."
"An tríú pointe. D'inis Lowen bréag faoin ngarraí rósanna. B'fhéidir toisc go bhfuil sé ciontach. B'fhéidir toisc go bhfuil sé neamhchiontach agus scanraithe, agus toisc go ndearna fáil na n-éadaí sa loch siúlóid neamhchiontach a bheith an-chontúirteach. Insíonn bréag dúinn go bhfuil duine ag cur rud éigin i bhfolach. Ní insíonn sí dúinn cad é."
Stad Poirot.
"Ní iompraíonn ach do cheathrú pointe meáchan fíor. Tá cuntas Kellett suntasach. Ach cuirim chugat go bhfuil dhá shonra eile i ngach rud a d'inis Japp dúinn níos tábhachtaí fós." Thóg sé méar amháin in airde. "Nós Davenheim, le blianta beaga anuas, seodra a cheannach dá bhean i gcainníochtaí móra." Méar eile. "Agus a thuras go Buenos Aires an fómhar seo caite."
D'fhéach Hastings air go dreach. "Ní fheicim an nasc."
"Ní fheiceann," arsa Poirot. "Fós."
---
Tháinig an teileagram ó Japp an mhaidin dar gcionn. Bhí sé gearr. Bhí seomraí ar leith ag Mons. agus Mme. Davenheim ó gheimhreadh na bliana roimhe sin.
Léigh Poirot é faoi dhó, d'fhill sé é ar a chrease bunaidh, agus leag sé ar an mbord é.
"Tá sé réitithe," ar sé.
Leag Hastings a thoast síos.
"Tá gach rud soiléir anois." D'éirigh Poirot óna chathaoir. "Inseoidh mé seo duit láithreach, a Hastings: aon airgead atá agat in Davenheim agus Salmon, tarraing amach inniu é." Shuigh sé ag an deasc scríbhneoireachta agus scríobh sé teileagram chuig Japp, ag comhairliú an rud céanna dó, agus ag rá leis rabhadh a thabhairt do dhaoine a raibh meas aige orthu.
---
An mhaidin dar gcionn, bhí sé ar leathanach tosaigh na nuachtán. Bhí Davenheim agus Salmon tite. Calaois ar scála mór. Moladh do thaisceoirí dul i dteagmháil leis na glacadóirí.
Tháinig Japp go doras Poirot roimh nóin, a hata ina lámh aige agus cuma air a bhí ina meascán de fhearg agus rud éigin cosúil le hiontas.
"Ceart go leor," ar sé. "Conas?"
Sméid Poirot ar an gcathaoir os a chomhair. "Suigh síos, a chara, agus inseoidh mé duit cá bhfuil Mons. Davenheim faoi láthair." Lig sé nóiméad thart. "Tá sé i gcoimeád i stáisiún Bow Street, cúisithe as garda a ionsaí. Tá sé ar eolas agat mar Billy Kellett."
D'oscail béal Japp.
"Ón tús," arsa Poirot, "ní raibh ciall ar bith le gadaíocht an taisceadáin mar obair ó lasmuigh. Ach bhí ciall iomlán léi dá robáil Davenheim é féin. Le blianta beaga bhí sé ag tiontú airgid ghoidte ina sheodra. Bhí na píosaí a thug sé dá bhean beagnach cinnte ina gcóipeanna greamaigh, na clocha fíora díolta go príobháideach agus an t-airgead á choinneáil in áit éigin eile faoi ainm eile. Nuair a bhí go leor aige, ní raibh uaidh ach imeacht agus duine le cur i leith."
Lean sé air. "Bhí Lowen foirfe chuige sin. Bhí achrann gnó idir é agus Davenheim, rud a chiallaigh gur fhéad Davenheim olc a chumadh don phóilíní. D'eagraigh Davenheim a gcruinniú, d'fhág sé treoracha go gcoinnítear Lowen ina aonar sa staidéar, agus ansin shiúil sé amach as a shaol féin."
"Chuaigh sé go teach na mbád," arsa Hastings go mall.
"Go díreach. Bhí éadaí eile i bhfolach aige ann. D'athraigh sé, chaith sé a chuid éadaí féin sa loch, agus rinneadh Billy Kellett de. Shiúil sé chomh fada leis an mbóthar. Lig sé é féin a fheiceáil ag fear a bhí ag beartú i gclais, ní trí thimpiste. Chaith sé a fháinne féin thar an gclaí. Rinne sé cinnte go bhfaigheadh Kellett é. Ansin chuaigh sé go Londain agus chaith sé an tráthnóna go poiblí: an fáinne a gheallfadh i gcúig shiopa, deoch a ól, garda a ionsaí." Leath Poirot a lámha. "Faoin am ar frítheadh na héadaí sa loch, bhí Billy Kellett sa phríosún cheana féin le taifead fíor gardaí, agus é tar éis fear dorcha croiméalach a chur in aice na láithreach agus Lowen a lua go díreach."
"Ach bhí taifead ag Kellett," arsa Japp. "Bhí sé sa phríosún."
"Bhí sé sa phríosún mar Davenheim. An fómhar seo caite, ní dheachaigh Davenheim go Buenos Aires. Bhunaigh sé féiniúlacht choiriúil Billy Kellett, lena n-áirítear gabháil fhíor agus téarma príosúin fíor. Trí mhí, creidim, as uaireadóir a ghoid. Nuair a d'fhill sé ar a shaol mar Davenheim, bhí rún aige: bhí sé anois freisin ina fhear le taifead gardaí, aghaidh difriúil, stair dhifriúil."
Shuigh Japp siar. "An féasóg. Na mallaí."
"Féasóg bhréige, bréagfholt, mallaí bréige. Déanta go gairmiúil. Nuair a d'fhill sé go The Cedars mar Davenheim, bhí sé á gcaitheamh gach lá. Tá sé contúirteach iad a bhaint le codladh in aice le bean chéile. Mar sin na seomraí leapa ar leith, ag tosú an geimhreadh seo caite, díreach nuair a bhí na hullmhúcháin deiridh ar siúl."
"Agus figiúr an gharraíodóra ag an ngarraí rósanna," arsa Hastings.
"Ba é Davenheim féin é, ag dul go teach na mbád le hathrú. Bhí an garraíodóir ceart i ngach mionsonra."
"Ní féidir leis dul i bhfolach taobh thiar d'fhéasóg anois," arsa Japp, ag éirí ina sheasamh. "Ní bheidh sé aige."
"Ní bheidh," arsa Poirot. "Tá Bean Uí Davenheim ina bean nach bhfuil an-ghlic, mar a dúirt tú liom. Ach chonaic sí an aghaidh sin thar bhord dinéir ar feadh go leor blianta. Nuair a thugann tú go Bow Street í, aithneoidh sí a fear céile."
Chuir Japp a hata air, agus bhí cinéal nua measa sa ghníomh sin. "Rachaidh mé anois."
Stad sé ag an doras. "An ceist faoin seomra leapa. Sin é a d'inis duit é."
"Dheimhnigh sin é. Gan na seomraí leapa ar leith, bhí teoiric agam. Leo, bhí deimhnitheacht agam." Chlaon Poirot a cheann beagán. "An inchinn, a Japp. Ní leor súile maithe."
Rinne Japp gáire, gáire fíor an uair seo, agus chuaigh sé amach.
---
Leis an bpoist an mhaidin dar gcionn tháinig nóta amháin. Nóta cúig phunt, fillte uair amháin, gan litir ar bith leis.
Líomh Poirot go réidh é, d'fhéach sé air go gairid, agus chuir sé ina sparán é le cúram fir a bhuaigh rud éigin níos mó ná airgead.