Rith mé go dtí an scioból.
Bhí dhá gharda ag an doras. D'aithin siad mé agus sheas siad as an mbealach gan focal.
Istigh, bhí Giraud ar a ghlúine, ag bogadh tóirse beag go mall ar fud an urláir. D'amharc sé suas nuair a tháinig mé isteach.
"Tar isteach, mar sin," ar sé, le beagán dímheas. "Féach cad is féidir leat a dhéanamh de seo."
Sa chúinne thall, bhí fear ina luí ar a dhroim. Bhí sé timpeall caoga bliain d'aois, meánairde, le craiceann dorcha. Bhí culaith ghorm dhorcha air — daor, ach ní nua. Bhí a aghaidh casta le pian, agus bhí miodóg dhubh sáite ina thaobh clé, díreach os cionn a chroí. D'aithin mé láithreach í. Ba í an mhiodóg chéanna í a chonaic mé sa phróca gloine ar maidin.
"Tá an dochtúir ag teacht," arsa Giraud, "cé nach bhfuil sé ag teastáil. Sádh tríd an gcroí é. Fuair sé bás beagnach láithreach." Shuigh sé siar ar a shálaí. "Cathain a chonaic tú an mhiodóg sin den uair dheireanach?"
"Ar maidin inné. Timpeall a deich a chlog."
"Mar sin, tharla an dúnmharú go gairid ina dhiaidh sin, is dócha."
"Ach bhí daoine ag dul thart ar an scioból seo an lá ar fad," arsa mise. "Chloisfeadh duine éigin rud éigin."
D'amharc Giraud orm le súile loma. "Cé a dúirt leat gur maraíodh an fear anseo?"
Ní dúirt mé aon rud.
Thaispeáin sé an corp. "Ní thiteann fear a sádh tríd an gcroí le cosa le chéile agus lámha lena thaobh. Agus ní ligeann aon fhear dó féin a stabáil gan a lámha a ardú. Cuireadh an corp anseo tar éis an bháis. Iompraíodh é ag beirt." Thaispeáin sé an t-urlár. "Cuireadh as riocht an talamh go cúramach, ach tá lorg cos mná i measc na lorga eile."
Shín sé a lámh go dtí an mhiodóg agus thóg sé gruaig fhada dhubh amháin ón gcos, á ardú sa solas.
"Chonaic tú ceann mar seo cheana," ar sé.
Chonaic. Thóg Poirot gruaig chosúil léi ón gcathaoir uilleann sa leabharlann.
Chas Giraud go cúramach ar ais thart ar an gcos í. "Teastaíonn uaim go bhfágfar gach rud mar atá sé don mhagistráit scrúdaithe." Sheas sé agus thaispeáin sé lámha an fhir mhairbh. "Féach orthu sin."
D'fhéach mé. Bhí na hingne briste agus dathaithe. Bhí an craiceann garbh agus tiubh — lámha fir a d'oibrigh go crua. Ach bhí an chulaith dea-dhéanta agus na bróga fíor-leathar.
"Níl aon mharcanna aitheantais ar a chuid éadaigh," arsa Giraud. "Gan lipéid, gan aon rud. Níor theastaigh ó an fear seo go mbeadh a fhios ag aon duine cé é féin. Bhí sé gléasta ar bhealach amháin ach tógtha ar bhealach eile." Stad sé. "Cosúil le Renauld, níl méarloirg ar an miodóg. Bhí lámhainní ar an marfóir."
"An gceapann tú gur mharaigh an duine céanna an bheirt?" d'fhiafraigh mé.
Níor léirigh aghaidh Ghiraud aon rud. Níor labhair sé. Ansin d'iompaigh sé i dtreo an dorais. "A Marchaud. Cén fáth nach bhfuil Madame Renauld anseo fós?"
Tháinig Marchaud sa doras. "Tá sí ag teacht, a Mhonseiur Giraud. Lena mac."
"Tabhair isteach iad ina n-aonar."
---
Tháinig Madame Renauld isteach ar dtús. Thug Giraud díreach go dtí an corp í. "An aithníonn tú an fear seo?"
D'amharc sí ar an aghaidh mharbh. Ní raibh aon bhuairt uirthi. "Ní aithním," ar sí. "Ní fhaca mé riamh é."
"An bhféadfadh sé a bheith ar dhuine de na fir a d'ionsaigh tú?"
Smaoinigh sí ar feadh nóiméid. "Ní féidir. Bhí féasóga ar na fir a tháinig an oíche sin — ceann falsa, creidim. Ach ní raibh an fear seo ina measc. Tá mé cinnte."
Chuir Giraud ar shiúl í. Tháinig Jack Renauld isteach ina dhiaidh sin, d'fhéach ar an gcorp, agus chroith sé a cheann. Bhí sé suaimhneach ar fad. Rinne Giraud gnúsacht agus chuir sé amach é.
Ansin tugadh isteach Madame Daubreuil.
Tháinig sí isteach agus fearg uirthi cheana féin. "Is masla é seo," ar sí. "Ní glacfaidh mé leis an gcaoi seo."
"Tá mé ag imscrúdú dhá dhúnmharú," arsa Giraud go réidh. "B'fhéidir gur dhúnmharaigh tú an bheirt."
Scairt sí amach. "Tá tú ag maslaíodh mé. Níl cead agat—"
D'ardaigh Giraud an ghruaig fhada dhubh idir a mhéara agus shiúil sé ina treo, á coinneáil gar dá ceann.
Chuaigh sí siar. D'imigh an dath óna haghaidh. "Níl a fhios agam aon rud faoi cheachtar de na coireanna," ar sí, agus crith ina glór. "Dada. Má dúirt duine ar bith a mhalairt, tá siad ag insint bréige."
"Níor cúisíodh tú fós," arsa Giraud. "Ciúnaigh tú féin. Féach ar an bhfear seo agus inis dom an aithníonn tú é."
Shuaimhnigh sí í féin agus tháinig sí go dtí an corp. D'fhéach sí ar feadh roinnt soicindí. "Ní aithním," ar sí go ciúin. "Ní aithním é." Tháinig an freagra gan mhoill, agus bhí sé fírinneach.
Chuir Giraud ar shiúl í.
"An raibh sin críonna?" d'fhiafraigh mé, nuair a bhí sí imithe. "Is cosúil gur ó ceann de Madame Daubreuil a tháinig an ghruaig sin."
"Níor iarr mé do thuairim," arsa Giraud. "Tá súil á coinneáil uirthi. Níl mé réidh chun í a ghabháil."
D'amharc sé ar an bhfear marbh arís. "An gceapann tú go bhfuil cuma Spáinneach air?"
Scrúdaigh mé an aghaidh. "Ní cheapaim. Tá cuma Fhrancach air."
"Sea," arsa Giraud, le míshásamh. "Sin a cheapaim féin freisin."
Chuaigh sé ar ais ar a ghlúine agus lean sé air ag cuardach, ag bogadh an tóirse orlach ar orlach ar fud an urláir, ag tógáil potaí, ag iompú mála, ag scrúdú gach rud sa scioból. Gar don doras fuair sé beart — seanbhríste agus seanchasóg — agus chaith sé as an mbealach é. Scrúdaigh sé dhá phéire lámhainní caite, ansin chuir sé síos iad. Ní bhfuair sé aon rud. D'éirigh sé, agus den chéad uair, bhí cuma mhíchinntithe air.
---
Tháinig Hautet ansin, lena chléireach, Bex, agus an dochtúir ina ndiaidh.
"Iontach," arsa Hautet, ag féachaint thart. "Cé hé an fear seo?"
"Níor éirigh le haon duine é a aithint," arsa Giraud.
Ghabh an dochtúir tharinn ar fad agus chuaigh sé síos ar a ghlúine ag an gcorp. Labhair Giraud leis agus é ag obair. "Níl méarloirg ar an gcos. Is féidir leat é a láimhseáil. Tharla an dúnmharú go gairid tar éis don mhiodóg a bheith tógtha — maidin inné, nó b'fhéidir níos déanaí sa lá."
Chuimil Hautet a chuid croiméal. "An bhféadfadh seo a bheith ar dhuine de na marfóirí bunaidh? B'fhéidir gur tháinig an bheirt acu amach ar a chéile."
"Tá an fear Francach," arsa Giraud. "Dúradh gur eachtrannaigh iad na fir a mharaigh Renauld."
Níor labhair an dochtúir. Bhí sé ina shuí siar ar a shálaí agus bhí cuma mhearbhallach air agus é ag stánadh ar an gcorp.
"Ar dúirt tú maidin inné?" d'fhiafraigh sé.
"B'fhéidir níos déanaí sa lá," arsa Giraud.
Chroith an dochtúir a cheann go mall. "Ní féidir. Tá an fear seo marbh le dhá uair is daichead a chlog ar a laghad. B'fhéidir níos faide."
Níor labhair aon duine. Sheas muid ar fad sa chiúnas, ag féachaint ar a chéile, ansin ar ais ar an gcorp, agus ní raibh aon rud le rá ag aon duine.