Sílim i gcónaí gur ceann de na cásanna is aisteach é seo a bhí agam féin agus Poirot le chéile - ní mar gheall ar an réiteach, ach mar gheall ar an áit a dtug sé sinn, agus an méid a chosain sé.
Thosaigh sé le hainm a bhí i ngach nuachtán le mí: Men-her-Ra. Bhí Sir John Willard agus Mr. Bleibner as Nua-Eabhrac ag tochailt in aice le Pirimidí Giza nuair a bhris siad isteach i seomraí adhlactha a bhain le fáraó ón Ochtú Ríshliocht. Ansin fuair Sir John Willard bás go tobann de bharr teip croí. Rug na nuachtáin ar an scéal láithreach, agus rugadh Mallacht Men-her-Ra. Coicís ina dhiaidh sin, fuair Bleibner bás de bharr nimhiú fola. Cúpla lá ina dhiaidh sin arís, scaoil nia Bleibner é féin i Nua-Eabhrac. Bhí na nuachtáin sásta. Trí bhás, míniú amháin.
Fuaireamar nóta ó Lady Willard, baintreach an seandálaí, ag iarraidh cuairt a tabhairt ar a teach i Kensington Square.
Bhí sí ard, tanaí, agus cóirithe i ndubh ó bhaithis go bonn. Ghlac sí linn i seomra suí agus chuaigh sí díreach go dtí a gnó.
"M. Poirot, cad é do thuairim ar an osnádúrtha?"
"Is ceist phearsanta í sin, is dócha, a mhadam. Tá tú ag caint faoi bhás do fhir chéile."
"Táim. Ba mhaith liom a fháil amach cé mhéad de na rudaí atá á rá ná ach cumadóireacht nuachtáin agus cé mhéad atá fíor. Fuair triúr fear bás laistigh de mhí ón uair a osclaíodh an tuama sin. Tá míniú nádúrtha ag gach bás ina aonar. Le chéile, is beagnach dodhéanta glacadh leo mar chomhtharlú." Bhrúigh sí a lámha le chéile. "Agus tá eagla orm nach bhfuil sé thart fós."
"Cé air a bhfuil eagla ort?"
"Mo mhac. Sir Guy Willard. Chuaigh sé go dtí an Éigipt tar éis bháis a athar chun an corp a bhailiú, agus ansin, in aghaidh mo mhianta, d'fhill sé ann chun leanúint leis na tochailtí. Ba mhaith liom go gcosnódh tú é, a M. Poirot. Fiú ó thionchar osnádúrtha, má tá a leithéid ann."
Bhí Poirot ciúin ar feadh nóiméid. "Creidim go mór i bhfórsa na piseog, a mhadam. Déanfaidh mé gach rud atá i mo chumhacht do mhac a choimeád slán."
D'fhiafraigh sé faoi bhaill eile an turais. D'ainmnigh Lady Willard iad: an Dr. Tosswill, a bhí nasctha le Músaem na Breataine; Mr. Schneider ó Mhúsaem Cathrach Nua-Eabhrac; rúnaí óg Meiriceánach darb ainm Harper; an Dr. Ames, dochtúir míochaine an turais; agus Hassan, seirbhíseach dúchais pearsanta a fir chéile mhairbh. Dúirt sí freisin nach raibh a fhios aici faoi nia Bleibner go dtí gur léigh sí faoina bhás, agus nach raibh focal riamh ráite ag Bleibner féin faoin mbuachaill le héinne.
Amuigh ar an tsráid, chuir mé ionadh in iúl faoi thoilteanas dealraitheach Poirot cúiseanna osnádúrtha a chreidiúint.
"Dúirt mé go gcreidim i bhfórsa na piseog, a chara. Ní rud amháin é sin. Tosóimid trí theachtaireacht a chur go Nua-Eabhrac ag iarraidh gach eolas faoi bhás an óig Bleibner. Agus amárach, fágaimid don Éigipt."
Tháinig an teachtaireacht ar ais le mórán sonraí. Bhí Rupert Bleibner ag dul ó áit go háit ar feadh blianta - duine a mhair go dona ar airgead ón mbaile. Tháinig sé ar ais go Nua-Eabhrac agus d'fháil sé airgead ar iasacht chun dul go dtí an Éigipt, agus dúirt sé le daoine go raibh cara maith aige ann ar féidir leis airgead a fháil uaidh. Dhiúltaigh a uncail pingin rua amháin a thabhairt dó, agus dúirt sé go raibh a airgead i gceist dá shaothar saoil agus go raibh sé ag plé an scéil le Schneider. D'fhill Rupert ar Nua-Eabhrac, thosaigh sé ar an seansaol díomuaineach arís, agus scaoil sé é féin, agus d'fhág sé litir ina nduirt sé gur lobhar agus deoraí é féin agus go raibh sé níos fearr dá leithéid a bheith marbh.
Chuir mé teoiric chun cinn ar an turas amach. Rinne Rupert iarracht a uncail a nimhiú. Fuair Sir John Willard an dáileog trí thimpiste. Nuair a fuair Rupert scéal faoi bhás an tseanfhir, thuig sé gur mharaigh sé fear neamhchiontach gan aon chúis, agus scriosadh é leis an gciontacht.
"Is teoiric chliste í," a dúirt Poirot, faoin bpluid a bhí curtha timpeall air féin aige sa chathaoir dhroim. "B'fhéidir go bhfuil sí ceart. Ach ní dhéanaim neamhaird fós de thionchar an tuama." Dhún sé a shúile. "Chomh maith leis sin, beidh mé an-tinn go dtí deireadh an tsiúil seo, agus b'fhearr liom gan é a phlé níos mó."
---
Bhí sé fós ag fulaingt nuair a chuamar i dtír, agus lean sé de bheith ag gearán i rith an chuid dheireanach den turas - faoin ngaineamh, faoin teas, faoi mhírialtacht bhunúsach thírdhreach na hÉigipte. Rinne sé iarracht ar chamall agus theip go hiomlán air, agus d'aistrigh sé go hasal leis an dínit a bhí fanta aige. Níor gháir mé. Rinne mé iarracht mór gan gáire a dhéanamh.
Tháinig fear féasógach, grianda, i ngéansaí bán chun bualadh linn agus sinn ag druidim leis an láthair, agus thug sé a ainm: an Dr. Tosswill. Bhí a aghaidh dáiríre.
"Tháinig sibh, is eagal liom, chun rudaí a fháil níos measa ná mar a bhí súil agaibh leo. Bás eile. Ní Sir Guy é," ar seisean go tapa, agus é ag feiceáil m'aghaidhe. "Mr. Schneider. An Meiriceánach. Tetanas."
Thug sé sinn go puball mór ina raibh Sir Guy Willard ina shuí le Dr. Ames agus an rúnaí Harper. Bhí Sir Guy bán agus stróicthe le feiceáil, ach d'éirigh sé agus chroith sé ár lámha agus dúirt sé go daingean go leanfadh an obair ar aghaidh.
"Chreid m'athair sa tochailt seo. Ní thréigfidh mé í."
D'imigh Harper agus Tosswill. Thiontaigh Poirot chuig Dr. Ames, fear dlúth a raibh cuma inchumtha air, agus thosaigh sé ag cur ceisteanna sa ghuth is séimhe.
Dheimhnigh Ames gur fuair Schneider bás de bharr tetanas - ní strícnín, ní rud amhrasach ar bith - agus gur phabsepticemia ó scríob nimhithe a mharaigh Bleibner, riocht ar fad difriúil. Chroith Poirot a cheann go macnamhach.
"Mar sin. Tá ceithre bhás againn. Teip croí. Nimhiú fola. Féinmharú. Tetanas. Gach ceann difriúil. Gach ceann nádúrtha." Stad sé. "A Dhochtúir, ar rinne aon duine de na fir seo mí-urraim do spiorad Men-her-Ra?"
D'amharc Ames air go reidh. "Seafóid é sin."
"B'fhéidir. Cad a cheapann na hoibrithe dúchasacha?"
Cúig bheag. "Tá eagla orthu. Ach bíonn eagla i gcónaí ar mhuintir dhúchasach ó na cineálacha seo rudaí."
Thóg Poirot as póca a chóta leabhar beag sean dar teideal *Draíocht na hÉigipte agus na Caldáine*, chuir sé faoin ascaill é, agus d'fhág sé an puball gan focal eile.
Fuair mé é cúpla nóiméad ina dhiaidh sin agus é ag caint le Harper in aice leis na cásanna trealaimh. Bhí Harper ina fhear óg caol agus bhí cuma air, cheap mé, nach raibh codladh air le roinnt laethanta.
"Tháinig Rupert Bleibner chuig an gcampa," a bhí Harper á insint do Phoirot. "Uair amháin. Bhí argóint idir é agus a uncail láithreach - ard go leor chun go gcloiseadh gach éinne í. Dúirt an seanfhear nach dtabharfadh sé pingin rua dó, go raibh a airgead faoina chomhair, agus go raibh sé á shocrú le Schneider. D'imigh Rupert go Caireo an lá céanna." Ísle a ghuth ag Harper. "Dúirt sé go raibh rud éigin cearr air. Níor chuimhnigh mé mórán air ag an am."
"An ndearna Bleibner uacht?"
"Níl a fhios ag éinne."
Sheas Harper díreach agus d'amharc sé ar Phoirot go díreach. "Tá mé ag imeacht go Nua-Eabhrac chomh luath agus is féidir liom é a shocrú. Ní bheidh mise ar an gcéad duine eile."
"Shroich an mallacht duine dá íospartaigh cheana féin i Nua-Eabhrac," a dúirt Poirot go lách, agus thiontaigh sé uaidh. D'amharc Harper ina dhiaidh, agus bhí cuma i bhfad níos míshuaimhní air ná mar a bhí.
An tráthnóna sin taispeánadh na tochailtí dúinn - na seomraí gearrtha go domhain sa chloch, na ballaí péinteáilte, na híomhánna snoite de dhéithe ag féachaint ó gach dromchla. Bhí Anubis le feiceáil arís agus arís eile: an ceann madra, na guaillí caola, na lámha fada.
An tráthnóna sin, agus sinn ag ullmhú don leaba, labhair Sir Guy go ciúin. "Sin. Idir na publaill."
Bhog figiúr sa dorchadas - ard, le ceann madra air. Bhí cruth Anubis ann, díreach mar a bhí ar bhallaí an tuama.
"Tá duine éigin ag imirt cleas," a dúirt Tosswill go géar.
Chuaigh Ames agus mé féin á fhiosrú. Ní bhfuaireamar aon rud.
Nuair a d'fhilleamar, bhí Poirot cromtha sa ghaineamh lasmuigh den phubla agus é ag tarraing patrún cúramach ann le maide. Thug sé óráid ghearr faoi airíonna cosanta an chúigireamair agus siombailí gaolmhara. Thaispeáin Tosswill a dhíspeagadh go soiléir agus chuaigh sé a luí. Lean Sir Guy é.
Laistigh den phubla, shocraigh Poirot ar a leaba chlúimh le comharthaí soiléire sástachta. "Is féidir linn codladh gan imní, a chara. Cé go n-admhaím go bhfuil tinneas cinn orm. Ba mhór an gar domsa cúpla tae camómaile."
Nocht Hassan ag an mbealach isteach beagnach láithreach le cupán. Ghabh Poirot buíochas leis le lúcháir léirithe. Thairg Hassan an dara cupán domsa; dhiúltaigh mé, agus d'imigh Hassan.
Sheas mé ag bealach isteach an phublaill ar feadh cúpla nóiméad agus mé ag féachaint amach ar an bhfásach. Bhí an gaineamh bán faoin ngealach. Nuair a thiontaigh mé ar ais, bhí Poirot ina luí ar a leaba chlúimh agus é i gcramps, an cupán folamh ar a thaobh.
Rith mé.
Bhuail mé ar thaobh pubaill Ames agus d'inis mé dó teacht láithreach, agus fad a bhí mé ag dul, dúirt mé nach raibh cead ag Hassan an campa a fhágáil. Tháinig Ames ag rith.
Bhí Poirot ina shuí díreach ar a leaba chlúimh, socair ar fad, agus é ag féachaint ar bhealach isteach an phublaill.
"Níor ól mé an tae," ar seisean.
Fad a bhí mé ag féachaint ar an bhfásach, bhí sé tar éis ábhar an chupáin a dhoirteadh isteach i mbuidéilín beag. Bhí an buidéilín in áit shábháilte cheana féin.
Bhí Ames stoptha díreach laistigh den bhealach isteach. Bhog rud éigin ina aghaidh - ní iontas, cheap mé. Nó ní iontas amháin.
"Ní fiú foréigean, a Dhochtúir," a dúirt Poirot. "Ba chóir dom sin a rá leat láithreach."
Bhog mé chun mé féin a chur os comhair Phoirot. Cheap mé gurb é sin a bhí i gceist aige nuair a dúirt sé an dochtúir a choinneáil - bhí mé ag déanamh dearmaid. Bhí lámh Ames imithe go dtí a bhéal féin. Shroich boladh mé leathshoicind ina dhiaidh sin: almóinní kearbhacha. Thóg Ames céim amháin chun tosaigh agus thit sé.
---
Shuigh Poirot ar imeall na leaba chlúimh agus mhínigh sé dom é fad a bhí an campa amuigh ag dúiseacht de réir a chéile le fuaim guthanna.
"Níor chreid mé sa mhallacht riamh," ar seisean. "Chreid mé ón tús go raibh duine éigin ag úsáid atmaisféar an mhallachta - ag úsáid na piseoge a chruthaigh bás Sir John - mar chlúdach do dhúnmharú d'aon ghnó. Ach cé a bhí mar íospartach beartaithe, agus cén fáth?"
Chuir sé teachtaireacht go Nua-Eabhrac ag iarraidh an tuarascáil ar Rupert Bleibner, agus bhí dhá shonra sa tuarascáil sin a tharraing a aird. Ar dtús: dúirt Rupert le daoine i Nua-Eabhrac go raibh cara maith aige san Éigipt ar féidir leis airgead a fháil uaidh. Dá mbeadh a uncail i gceist aige, déarfadh sé a uncail. Bhí duine eile i gceist aige. Ina dhiaidh sin: tar éis dá uncail gach rud a dhiúltú dó, fuair Rupert an t-airgead ar bhealach éigin dá thuras ar ais go Nua-Eabhrac. Thug duine éigin dó é.
"Ames," a dúirt mé.
"Ames. Sean-chara ó shaol níos luaithe Rupert, agus dochtúir. Bhí riocht craicinn éadrom ar Rupert - an cineál riochta a bhí coitianta go leor, agus a raibh cuma scanrúil air, agus a bhí nasctha in intinn an phobail leis na hOileáin Theas Mhuirí, áit ar éirigh Rupert. Dúirt Ames leis go raibh lobhra air. Chreid Rupert go huile agus go hiomlán é, toisc go raibh muinín aige as a chara, a bhí ina dhochtúir. Scaoil Rupert é féin le héadóchas, agus scríobh sé ina litir go raibh sé ina lobhar, agus cheap gach éinne go raibh sé ag caint faoi charachtar. Bhí sé ag maíomh fíric leighis a chreid sé a bheith fíor."
"Ach cad a fuair Ames as?"
"Ag pointe éigin - tráthnóna meisce, nóiméad gáire, an cineál ruda a dhéanann fir óga - rinne Rupert uacht. Uacht mar spórt, a d'fhág gach rud aige don chara a tharraing as an uisce uair amháin é. Ames. Nuair a fuair Bleibner mór bás agus a chuaigh an eastát go Rupert, agus ansin fuair Rupert bás, chuaigh an t-airgead go Ames."
"Agus Bleibner mór?"
"Instealladh le rud éigin. Baictéir curtha isteach i gcréacht nó i scríob - bhí Ames ina dhochtúir don turas, bhí rochtain aige ar gach rud. Rinneadh é a dhéanamh cosúil le tinneas nádúrtha, agus in atmaisféar an mhallachta, níor cheistigh éinne é. Stad sé. "Bhí a fhios ag Schneider rud éigin, nó maraíodh é chun bás gan chúis eile a chur leis an bpatrún chun é a dhéanamh níos osnádúrtha. Bíonn sé níos éasca ag dúnmharfóir a n-éiríonn leo uair amháin an dara huair."
"Agus figiúr Anubis anocht?"
"Hassan, gléasta ar mo threoir, chun triail a bhaint as an gceist an bhféadfaí Ames a chur ó mhisneach chun earráid a dhéanamh. Ní fhéadfaí, agus níor mealladh go hiomlán é le mo chluiche leis an gcúigireamair agus an leabhar draíochta. Mar sin bhí súil agam go n-ionsódh sé mé go díreach. Bhí an tae camómaile, admhaím, beagán iontas domsa - bhí súil agam le rud éigin níos lú tí."
---
Coinníodh an scéal chomh ciúin agus ab fhéidir, as meas ar Lady Willard agus ar Sir Guy, a lean leis na tochailtí agus a chríochnaigh iad gan aon teagmhas eile.
Go dtí an lá inniu, léim ó am go chéile ailt ina n-úsáidtear na báis ag tuama Men-her-Ra mar chruthúnas ar mhallachtaí Éigipteacha ársa. Chroith Poirot a cheann nuair a luaigh mé seo leis uair amháin.
"Tá sé áiféiseach faoi dhó, a Hastings. Ní mallacht a bhí ann - ach chomh maith leis sin, ní raibh na hÉigiptigh ársa den tuairim go bhféadfadh na mairbh dochar a dhéanamh do na beo ar na bealaí sin. Chum na nuachtáin mallacht Men-her-Ra, thóg dúnmharfóir air é, agus coinníonn daoine beo anois é nach bhfuil leabhar amháin léite acu ar an ábhar."
Thóg sé a *Dhraíocht na hÉigipte agus na Caldáine* den tábla taobh agus d'amharc sé air le cion. "An leabhar seo, anois - tá sé an-spéisiúil ar fad. B'fhéidir go gcoimeádfaidh mé é."