Bhí mé i mo sheasamh ag fuinneog seomraí Poirot nuair a thug mé faoi deara an cíor thuathail thíos fúm.
"Tá rud éigin an-aisteach ag tarlú sa tsráid," a dúirt mé. "Tá slua ag leanúint bean. Tá sé ag éirí níos mó gach nóiméad. Dar m'anam, creidim gur cineál taispeántais atá ann."
Leag Poirot uaidh a nuachtán agus tháinig sé chuig an bhfuinneog liom. D'fhéach sé ar feadh timpeall dhá shoicind.
"Á," a dúirt sé. "Tá sé simplí go leor, mon ami. Sin í Mary Marvell, an bhean aisteoireachta scannán Meiriceánach. Tá a lucht leanúna tar éis aithne a chur uirthi."
"Mary Marvell? Dáiríre?" D'fhéach mé arís ar an mbean óg bheag, fionn a bhí thíos fúinn, a bhí ag gluaiseacht go socair feadh na cosáin in ainneoin a lucht tionlacain. "Ní bheadh a fhios agam í."
"Ní bheadh," arsa Poirot, ag filleadh ar a chathaoir. "Ach tá sí ag teacht anseo, sílim."
"Ag teacht anseo? Cén fáth a ndeir tú sin?"
"Tá sí tar éis casadh isteach ag an doras seo."
Bhí an ceart aige. Taobh istigh de chúig nóiméad, thug bean an tí Miss Mary Marvell isteach chugainn. Bhí sí níos lú ná mar a bhí sí ar an scáileán - bean bheag, fhionn, le súile gorma, agus cáilíocht chiúnais fúithi. Shuigh sí síos agus dúirt sí le Poirot gur mhol an Tiarna Cronshaw é.
"Táim ag fáil litreacha," a dúirt sí. "Litreacha bagracha. Ceapann m'fhear céile gur cleas iad, ach admhaím go bhfuil eagla curtha orm." D'oscail sí a mála agus thóg sí amach trí chlúdach litreach. "Ba mhaith liom go léifeá iad."
Léigh Poirot go cúramach iad, ceann i ndiaidh a chéile, agus ansin leag sé ar an mbord iad. Bhí abairt amháin i ngach ceann den dá chéad litir: *Ní mór an diamant mór, atá ina shúil chlé ag an dia, filleadh ar an áit a tháinig sé aisti.* Bhí an tríú ceann difriúil ina thuin. Dúirt sí go raibh sí curtha ar an eolas cheana agus nár ghéill sí, agus go dtógfaí ar ais an dá dhiamant - an tsúil chlé agus an tsúil dheas ag an dia - nuair a bheadh an ghealach lán.
"Seachadadh de láimh iad," a dúirt Miss Marvell. "Thug fear Síneach gach ceann acu chugam. Sin an rud is mó a chuireann eagla orm, M. Poirot. Fear Síneach a dhíol an diamant le m'fhear céile trí bliana ó shin i San Francisco. Bhí eagla air roimh an gcloch, go soiléir. Dhíol sé ar i bhfad níos lú ná a fiú é."
"Agus an diamant atá i gceist," arsa Poirot, "is é sin an Réalta Thiar."
"Sea. Árachaithe ar leathchéad míle punt. Thug Gregory dom é mar bhronntanas bainise." Stad sí. "Tá a fhios agam go bhfuil sé sin an-aisteach."
Bhí Poirot tar éis dul chuig an leabhragán agus a almanag a thógáil anuas. D'iompaigh sé a leathanaigh ina thost. "Titeann an ghealach lán," a dúirt sé, "an Aoine seo chugainn. Sin trí lá as seo amach." Dhún sé an t-almanag. "Miss Marvell, ba mhaith liom go mór an diamant a choimeád agam féin go dtí tar éis Dé hAoine."
Bhí leisce ar Miss Marvell. Ansin, le gluaiseacht chinnte, chuir sí a lámh isteach ina gúna agus tharraing sí amach an diamant ar a shlabhra. Fiú i solas liath Londan bhí sé suntasach - cloch mhór ag lonrú go hiontach.
Scrúdaigh Poirot go cúramach é. "Molaim go láidir duit é a fhágáil agamsa."
"Ní féidir liom." Thóg sí ar ais é agus chuir sí ar ais é. "Dé hAoine, tá Gregory agus mé féin ag tabhairt cuairte ar an Tiarna agus ar Bhantiarna Yardly ag Yardly Chase. Tá sé i gceist agam é a chaitheamh ann."
"Á." D'fhéach Poirot uirthi go daingean. "Agus cén fáth, go háirithe, ag Yardly Chase?"
D'oscail Miss Marvell a mála arís agus thóg sí amach iris. "An bhfaca tú é seo? Society Gossip. Tá alt ann." Fuair sí an leathanach agus léigh sí os ard é.
Dhescrigh an t-alt diamant an teaghlaigh Yardly, ar a dtugtar an Réalta Thoir, a thug sinsear leis ón tSín. De réir an tseanchais, ba í an tsúil dheas ag íol teampaill í uair amháin. Goideadh an tsúil chlé agus tugadh siar ó thuaidh í. Dúirt an seanchas freisin go dtiocfadh na dhá chloch le chéile lá éigin agus go bhfillfidís araon ar an dia. Thug an t-alt faoi deara go raibh an Réalta Thiar, a bhí i seilbh Mrs Gregory Rolf faoi láthair, Miss Mary Marvell roimhe seo, ag teacht go han-chruinn leis an tuairisc seo.
D'éist Poirot gan aon léiriú ar a aghaidh. Nuair a chríochnaigh sí ag léamh, dúirt sé, "Agus nach gcuireann sé imní ort an dá chloch a thabhairt le chéile?"
Rinne Miss Marvell aoibh gháire. "Ní chreidim go bhfuil diamant Bhantiarna Yardly chomh breá le mo cheannsa. Ba mhaith liom iad a fheiceáil taobh le taobh."
Ag an nóiméad sin d'oscail an doras agus tháinig Gregory Rolf isteach. Fear mór, dathúil a bhí ann a líon an seomra le teacht isteach dó. Chroith sé lámh Poirot, d'fhéach sé ar na litreacha ar an mbord, agus shuigh sé síos.
"Dúirt mé le Mary ón tús gur obair duine éigin corr atá anseo," a dúirt sé. "Ach tá áthas orm gur thug sí duitse iad. Cad a shíleann tú, Poirot?"
"Sílim," arsa Poirot, "cibé an bhfuil na litreacha fíor nó nach bhfuil, nár chóir do Mrs Rolf an diamant a thabhairt go Yardly Chase Dé hAoine."
D'aontaigh Rolf láithreach. "Aontaím go hiomlán."
D'éirigh Miss Marvell dearg. "Sin amaidí," a dúirt sí. "Níl aon rún agam mo phleananna a athrú de bharr litreacha ó dhuine éigin buile."
"A stór—" "Gregory." Bhí a glór ciúin ach críochnúil.
D'fhéach Rolf ar Poirot agus leath sé a lámha beagáinín. "Ní féidir liom níos mó ná comhairle a thabhairt," arsa Poirot. "Fúibhse atá an cinneadh, Miss Marvell."
D'fhág an lánúin Rolf le chéile. Níor fhéach Miss Marvell siar.
Chuir Poirot air a chóta agus a hata agus chuaigh sé amach gan míniú, ag rá liom fanacht. D'fhan mé. Tar éis timpeall fiche nóiméad thug bean an tí cuairteoir eile isteach.
D'aithin mé í láithreach ó na nuachtáin: Bantiarna Yardly, fionn agus deas, cé go raibh cuma imníoch ina súile faoi láthair. D'fhéach sí timpeall an tseomra.
---
"Nach bhfuil M. Poirot anseo?" "Fillfidh sé go luath. Suigh síos, le do thoil, a Bhantiarna Yardly. Beidh sé ag iarraidh go mór labhairt leat."
Shuigh sí síos, ag casadh a lámhainní ina lámha. D'fhéach mé uirthi agus tháinig smaoineamh chugam le neart áirithe.
"A Bhantiarna Yardly," a dúirt mé, "tá litreacha dúmhála faighte agat faoi do dhiamant." D'fhéach sí orm go stagharach. "Conas a bhí a fhios agat é sin?"
"Toisc go raibh Miss Mary Marvell anseo níos lú ná uair an chloig ó shin, agus go bhfuair sise litreacha bagracha faoin Réalta Thiar. Tá sí féin ina úinéir ar an gcloch chomhoiriúnach. Bheadh sé aisteach mura mbeadh an duine céanna tar éis scríobh chugatsa."
Bhí sí ina tost ar feadh nóiméid. "Sea," a dúirt sí. "Tá an ceart agat. Fuair mé litreacha. Tháinig siad tríd an bpost seachas de láimh, ach bhí boladh láidir túise orthu - rud éigin Oirthearach. Bhí an fhoclaíocht mar an gcéanna." Bhí leisce uirthi. "Scrios mé iad. Níor thóg mé dáiríre iad ag an am."
D'fhág sí teachtaireacht do Poirot agus d'éirigh sí le himeacht. "An gá duit imeacht sula bhfillfidh sé?" "Sílim go bhfuil sé níos fearr." Níor thug sí míniú. Bhí sí imithe sular fhéad mé í a bhrú tuilleadh.
Nuair a d'fhill Poirot, d'inis mé gach rud dó. D'éist sé go han-aireach, ag cur roinnt ceisteanna beachta - an fhoclaíocht chruinn a d'úsáid sí, ar thaispeáin sí aon litreacha dom, cén fáth ar scrios sí iad seachas iad a choimeád.
"Ní raibh aon litreacha aici le taispeáint duit," a dúirt sé sa deireadh, leath leis féin. "Dúirt sí go raibh siad scriosta aici." "Sea." Níor dhúirt sé aon rud eile faoin bpointe sin. Chuaigh sé chuig an leabhragán agus d'fhéach sé suas ar an Tiarna Yardly sa Peerage, ag rith a mhéir síos an iontráil. Ansin shuigh sé síos agus scríobh sé teileagram. "Rachaimid go Yardly Chase amárach," a dúirt sé.
Tháinig an Tiarna Yardly chuig ár seomraí an mhaidin dár gcionn. Fear mór, glórmhar, dea-nádúrtha a bhí ann, an cineál a dhéanann leithscéal as gáire fad is a bhíonn sé ag gáire cheana féin. Thaispeáin Poirot dó an t-alt ó Society Gossip.
Chroith Yardly a lámh air. "Amaidí rómánsúil. Tháinig an chloch ón India. Níl aon seanchas teampaill ceangailte léi."
"Mar sin féin," arsa Poirot, "tá fadhb ceangailte léi. Inis dom gach rud, más é do thoil é, a Thiarna. Ní féidir liom cabhrú leat mura bhfuil an cás iomlán ar eolas agam."
D'inis an Tiarna Yardly gach rud dó, go héasca ag scaoileadh a scéil den chéad uair. Bhí sé go domhain i bhfiacha. Bhí dhá rogha aige: an diamant a dhíol trí dhéileálaí darb ainm Hoffberg, nó tairiscint Gregory Rolf a ghlacadh chun Yardly Chase a úsáid mar áit scannánaíochta. Bhí gráin aige ar an smaoineamh scannánaíochta - gráin mhór dó - ach chuir a bhean céile i gcoinne díol an diamant agus b'fhearr léi an socrú scannánaíochta. Ní raibh cinneadh déanta aige fós.
---
"Ná habair le duine ar bith faoinár gcuspóirí," arsa Poirot. "Bí ag súil linn ag an gCase tráthnóna."
---
---
Shroicheamar Yardly Chase an tráthnóna sin.
Bhuail Bantiarna Yardly linn sa seomra suí lena beirt leanaí óga, buachaill agus cailín, a rinne scrúdú láithreach ar Poirot leis an dírí sin a úsáideann leanaí.
Bhí sé go hiomlán ar a chompord leo, ag dul síos go dtí a leibhéal, ag baint rudaí beaga amach as a phócaí dá siamsaíocht. D'fhéach Bantiarna Yardly air le léiriú nach bhféadfainn a léamh go beacht.
D'fhiafraigh Poirot di, mar a bheadh sé ina rud fánach, ar chuimhin léi na postmharcanna ar na litreacha a fuair sí.
Níor chuimhin.
Tugadh cuireadh dúinn fanacht thar oíche, rud a ghlac Poirot gan mhoill.
Tháinig teileagram ó Hoffberg an tráthnóna sin. Bhí ceannaitheoir Meiriceánach aimsithe aige a bhí ag seoladh an lá dár gcionn. Thiocfadh ionadaí go Yardly Chase an oíche sin féin chun an chloch a scrúdú.
Bhí an Tiarna Yardly gealgháireach go soiléir. D'éirigh aghaidh Bhantiarna Yardly ina staic.
"Táim i gcoinne é seo," a dúirt sí.
"A stór, tá plé déanta againn—"
---
"Tá a fhios agam cad atá pléite againn." D'éirigh sí. "Táim ag dul chun gléasadh. Ach caithfidh mé an muince anocht, a George, cibé cinneadh a dhéanfaidh tú. Níor athraigh tú riamh na clocha, agus tá an suíomh gránna. D'fhéadfá é sin a dhéanamh ar a laghad."
D'fhág sí an seomra. D'fhéach an Tiarna Yardly orainn le léiriú fir a bhí tar éis éirí as bheith ag súil leis an bhfocal deireanach a bheith aige.
Bhíomar bailithe sa halla an tráthnóna sin nuair a nocht Bantiarna Yardly ag an doras. Bhí gúna bán uirthi agus an muince diamainte ar a muineál. Fiú sa suíomh sin, thug an chloch lárnach an solas chuici go suntasach.
Chuaigh sí i dtreo an bhanda lasc solais díreach lasmuigh den doras. Shín sí amach chucu - agus mhúch gach solas sa halla ag an am céanna. Dhún an doras de phlab. Ón taobh eile tháinig scread mná.
D'oscail muid an doras. Bhí Bantiarna Yardly ar an urlár, gan aithne. Bhí marc dearg trasna a muinéil san áit a raibh an muince stróicthe. Rugamar chuig cathaoir í. Tháinig sí chuici féin tar éis nóiméad nó dhó, ag brú a láimhe ar a muineál.
"Fear," a dúirt sí. "Tháinig sé ó chúl. Stróic sé an muince agus rith sé tríd an doras taobh."
Rith Hastings agus an Tiarna Yardly go dtí an doras taobh. Bhí an muince ar an urlár díreach taobh istigh de, tite go soiléir. Ach nuair a thóg mé é agus é a shíneadh chun an tsolais, bhí an suíomh lárnach folamh. Bhí an Réalta Thoir imithe.
Bhí an doras neamhghlasáilte. Gafa i bhfostú an dorais bhí giota beag síoda bróidnithe, an cineál a úsáidtear i róbaí Síneacha.
Cuardaíodh muid taobh amuigh sa dorchadas agus fuaireamar dada.
Dhescriobh Bantiarna Yardly, tar éis dí féachaint a fháil ar ais chun labhartha, cad a chonaic sí agus í ag titim: fear le pigtail agus róbaí bróidnithe.
Cuireadh fios ar na póilíní.
Tháinig ionadaí Hoffberg fad is a bhíomar fós ag fanacht leis na póilíní. Labhair Poirot leis go gairid agus ansin sheas sé siar, ag rá beagán don chuid eile den oíche.
"Caithfimid dul ar ais go Londain láithreach," a dúirt mé le Poirot ina dhiaidh sin. "Diamant Miss Marvell - an ghealach lán—"
"Tá an ghealach lán fós roinnt laethanta uainn, a Hastings."
---
"Ach tar éis a tharla anseo anocht—"
D'fhéach sé orm ar feadh nóiméid, ansin thóg sé a chóta. Chuireamar leithscéal chuig an Tiarna Yardly agus d'imigh muid go Londain.
Tháinig an glao teileafóin an mhaidin dár gcionn. Bhí an Réalta Thiar goidte.
Tharla sé san Óstán Magnificent an mhaidin sin. Fear a bhí an-chosúil le Gregory Rolf tar éis dul isteach san óstán go luath tar éis do Rolf féin dul amach. Chuaigh sé chuig deasc na taisceadán sábhála, shínigh sé isteach do bhosca seodra Rolf, agus fuair sé é. Nuair a thug an cléireach faoi deara athrú beag ina shíniú, mhínigh sé go raibh a lámh gortaithe aige ag teacht amach as tacsaí. Luaigh sé, ar bhealach comhrá, go bhfaigheann sé litreacha ó fhear Síneach uaireanta agus gur dúradh leis anois is arís go bhfuil cuma bheag Oirthearach ar a shúile. Thug an cléireach faoi deara go deimhin fiaracht shainiúil súile an fhir.
Nuair a tugadh Rolf os comhair an chléirigh chéanna, ní raibh aon rud cosúil le hOirthearach faoi na súile aige. Chinn Scotland Yard gur úsáid an caimiléir péint ghreamaitheach. Ba é an diamant an t-aon rud a tógadh as an mbosca.
D'iarr Poirot labhairt le Rolf go príobháideach. D'fhan mé. Tháinig Poirot amach tar éis roinnt nóiméad agus chuir sé teileagram - chuig an Tiarna Yardly, a chonaic mé.
Bhí lón againn. Um thráthnóna tháinig an Tiarna Yardly.
Shuigh sé síos go trom. "An rud is aistí. Níl aon eolas ag comhlacht Hoffberg faoi aon ionadaí. Níor chuir siad aon duine go Yardly Chase aréir. Agus an teileagram - níl aon eolas acu faoi aon teileagram ach an oiread."
"Ní bheadh," arsa Poirot. "Chuir mé féin an teileagram sin, a Thiarna. D'fhostaigh mé freisin an fear a tháinig chuig an gCase, agus shocraigh mé a chuairt."
D'fhéach an Tiarna Yardly air go stagharach.
Shín Poirot a lámh isteach ina phóca uchta agus thóg sé amach an Réalta Thoir. Leag sé ar an mbord os comhair an Tiarna Yardly é. "Gheall mé é a choimeád duit. Choinnigh mé m'fhocal."
---
Tar éis don Tiarna Yardly imeacht, d'fhan mé. Shocraigh Poirot é féin ina chathaoir agus bhrúigh sé barra a mhéar le chéile.
"Ba é Gregory Rolf a chum an scéal ar fad," a dúirt sé. Na litreacha bagracha. An fear Síneach a sheachaid iad. An t-alt in Society Gossip - shocraigh sé é a fhoilsiú. Ní raibh riamh péire diamant comhoiriúnach ann, a Hastings. Ní raibh ann ach cloch amháin, a bhain leis an teaghlach Yardly ó thús."
"Ach an Réalta Thiar—"
"Is í an Réalta Thoir í. Trí bliana ó shin fuair Rolf í. Conas? Nuair a bhí Bantiarna Yardly ina haonar i California - ní raibh an Tiarna Yardly in éineacht léi - bhí Rolf ann. Bhailigh sé uaithi litreacha áirithe a thug greim dó uirthi. D'úsáid sé an greim sin lena cur d'iallach uirthi an chloch fhíor a mhalartú ar chóip taise, a cuireadh isteach i muince Yardly. Ba í an chloch fhíor an Réalta Thiar, a thug sé dá bhean chéile mar bhronntanas bainise."
Smaoinigh mé siar tríd. "Agus nuair a thosaigh an Tiarna Yardly ag labhairt faoi dhíol an diamant—"
"Bheadh an malartú scrúdaithe. D'aimseofaí an taise. Bhí ar Rolf gníomhú. Ba é a phlean gadaíochtaí amharclainne a shocrú ar an dá chloch - i ndáiríre, cloch amháin, an t-aon diamant fíor. Chiúnódh sé néaróga Bhantiarna Yardly, bhaileodh sé leathchéad míle punt in airgead árachais ar an Réalta Thiar, agus choinneodh sé an diamant chomh maith." Stad Poirot. "Chuir mé isteach ar an scéal sin trí ionadaí bréagach Hoffberg a fhostú. Chuir bagairt an scrúdaithe iallach ar Bhantiarna Yardly gníomhú an oíche chéanna sin. Mhúch sí féin na soilse. Phlab sí féin an doras. Chaith sí féin an muince síos an pasáiste, bhain sí an chloch amach thuas staighre roimh ré le huirlis bheag, bhí cúram aici an suíomh folamh a cheilt nuair a thaispeáin sí an muince ina dhiaidh sin, agus chuir sí féin an giota síoda Síneach sa doras, í ullmhaithe roimh ré aici. Nuair a léigh Rolf faoin ngadaíocht ag an gCase, thuig sé go raibh a chomhartha féin tagtha. Rinne sé a ghadaíocht féin a chur ar stáitse an mhaidin dár gcionn."
Níor dhúirt mé aon rud ar feadh nóiméid. "Agus chuir tú ina choinne?"
"Dúirt mé leis go raibh Bantiarna Yardly tar éis gach rud a admháil dá fear céile, agus go gcaithfí an diamant a thabhairt suas nó go leanfaí imeachtaí dlí. Thug sé suas é láithreach. Fear gnímh é Rolf - tá a fhios aige nuair atá seasamh caillte."
"Agus cuairt Bhantiarna Yardly anseo? Dúirt sí go raibh sí tagtha chun dul i gcomhairle leat."
"Tháinig sí ar chomhairle cara, Mary Cavendish. Ach nuair a tháinig sí agus fuair sí amach go raibh Mary Marvell díreach anseo - agus is namhaid í Mary Marvell aici, a Hastings, cé nach raibh a fhios sin agam ag an am - bhí sí ag iarraidh cúis a bheith aici imeacht gan aon rud a insint dom. Ní raibh aon litreacha aici le taispeáint dom. Ní bhfuair sí riamh aon litreacha. Thug tusa an deis di, mon ami. Dúirt tú léi go raibh litreacha dúmhála faighte aici. D'aontaigh sí leat go simplí, fuair sí iasacht do mhínithe faoin gcúis ar tháinig sí, mhaígh sí go raibh na litreacha scriosta aici, agus d'imigh sí. Bhí díomá orm gan a bheith ann nuair a tháinig sí, sea - ach ní bheadh aon rud úsáideach ráite aici liom ar aon nós."
"Ní scriosfadh bean litreacha fíora," a dúirt mé go mall, ag cuimhneamh ar a ndúirt sé nuair a thuairiscigh mé ar dtús a cuairt.
"Ní scriosann mná litreacha más féidir leo é a sheachaint. Ní hea." Rinne sé aoibh gháire bheag. "D'éirigh go maith leat a thabhairt faoi deara go raibh sí tagtha, a Hastings. Ní dhearna tú ach an conclúid mhícheart a bhaint."
D'fhéach mé air. Smaoinigh mé ar na litreacha a ghlac mé gan cheist, an fear Síneach nár chuir mé riamh amhras ar a bheith ann, buairt Bhantiarna Yardly a chreid mé go hiomlán, an ghadaíocht a chonaic mé ag titim amach agus nár thuig mé faic ina thaobh.
"Rinne tú amadán díom," a dúirt mé, "ón tús go dtí an deireadh."
Chuaigh mé amach agus dhún mé an doras i mo dhiaidh, beagán níos daingne ná mar ba ghá i ndáiríre.